Liczba poręczycieli z roku na rok maleje. Według Biura Informacji Kredytowej w 2014 roku było ich 572 tysiące. W 2016 roku liczba żyrantów zmalała o 200 tysięcy osób. Żyrowanie kredytu lub pożyczki wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Poręczyciel za spłatę zobowiązania odpowiada solidarnie z głównym dłużnikiem. Warto zaznaczyć, że opóźnienia w spłacie odnotowano przy 12 proc. poręczonych zobowiązań. W takich przypadkach wierzyciel zazwyczaj żąda spłaty od żyranta. W jaki sposób odzyskać pieniądze w momencie spłaty cudzego kredytu? Jednym ze sposobów są roszczenia regresowe.

Czy żyrant może uniknąć spłaty poręczonego zobowiązania?

W 2016 roku liczba poręczycieli wyniosła 370 tys. Średnia kwota poręczonego kredytu to 28,9 tys. zł. Opóźnienia w spłacie odnotowano przy 11.9 proc. żyrowanych zobowiązań1. W momencie gdy główny pożyczkobiorca przestaje spłacać kredyt, wierzyciel ma prawo zażądać od gwaranta, by ten uregulował dług. Żyrant za zaciągnięte zobowiązanie odpowiada całym swoim majątkiem. Brak spłaty długu przez poręczyciela wiąże się z egzekucją komorniczą.

Ważne – żyrant jest zwolniony z opłat w momencie gdy kredyt lub pożyczka zostaną spłacone. Zakres odpowiedzialności poręczyciela nie może być szerszy, niż zaciągnięte zobowiązanie.

Gwarant przed podpisaniem umowy poręczenia kredytu gotówkowego, musi znać sytuację finansową głównego pożyczkobiorcy. Również w celu zmniejszenia ryzyka, powinien wymusić na osobie zaciągającej zobowiązanie ubezpieczenie kredytu lub pożyczki. Warto zaznaczyć, że w przypadku kredytów hipotecznych polisa jest obligatoryjna.

Ubezpieczenie kredytu najczęściej obejmuje

  • Spłatę zobowiązania w sytuacji gdy kredytobiorca umrze
  • Pokrycie kosztów kredytu jeśli zaciągający dozna trwałego uszczerbku na zdrowiu
  • Ubezpieczenie od utraty pracy – częściowa spłata zobowiązania jeżeli kredytobiorca straci pracę

Wycofanie się z poręczenia – czy to możliwe?

Istnieje możliwość wycofania się z poręczenia. Pod warunkiem, że główny dłużnik sumiennie spłaca zobowiązanie. W momencie gdy wystąpią opóźnienia z uregulowaniem kredytu, gwarant straci jakiekolwiek szanse na zrezygnowanie z żyrowania.

Jeśli żyrant chce zrezygnować ze swej roli, powinien złożyć odpowiednie pismo do instytucji finansowej, która udzieliła zobowiązania. W tym momencie bank zażąda od kredytobiorcy innych zabezpieczeń.

Egzekucja komornicza – konsekwencją braku spłaty poręczonej pożyczki

W momencie gdy pożyczkobiorca zaniecha spłaty, wierzyciel zażąda uregulowania długu od żyranta. Jeśli poręczyciel odmówi, bank lub firma pożyczkowa uruchomi przeciwko niemu procedurę windykacyjną. Jeśli tzw. miękka windykacja nie przyniesie skutków, sprawa zadłużenia trafi do sądu. Następnie komornik otrzymuje tytuł wykonawczy, na mocy którego może zająć majątek żyranta.

Co może zająć komornik?

  • Nieruchomość żyranta
  • Ruchomości – samochody, maszyny rolnicze, sprzęt RTV i AGD
  • Część wynagrodzenia ( w tym: renta i emerytura)
  • Zgromadzone środki finansowe na koncie bankowym

Czego nie może zająć komornik?

  • Żywności
  • Odzieży
  • Odznaczeń państwowych
  • Przedmiotów kultu religijnego
  • Materiałów naukowych – np. podręczników szkolnych

Jak zabezpieczyć żyranta? Sposoby na odzyskanie pieniędzy

Poręczyciel, niezależnie komu żyruje kredyt gotówkowy, powinien kierować się zasadą ograniczonego zaufania. Dlatego przed podpisaniem umowy zaleca się, aby poczynił kroki, które ułatwią mu odzyskanie pieniędzy z tytułu spłaconej, cudzej pożyczki.
Po pierwsze żyrant ma możliwość ograniczenia odpowiedzialności do należności głównej, bez odsetek i kosztów komorniczych. Co więcej powinien zastrzec termin odpowiedzialności za spłatę – np. do końca trwania okresu na terminowe uregulowanie kredytu. Także radzi się, aby gwarant zastrzegł, by bank lub firma pożyczkowa, informowała go o każdym opóźnieniu w spłacie. Również poręczyciel ma prawo zagwarantować sobie, że kredytodawca w przypadku procedury windykacyjnej, w pierwszej kolejności sięgnie po majątek dłużnika.

Żyrant na czas obowiązywania umowy kredytowej lub pożyczkowej może podjąć pewne kroki prawne, np:

  1. Dokonać przewłaszczenia na zabezpieczenie. Polega to na tym, że główny pożyczkobiorca przenosi prawa własności (np. samochodu) na żyranta, z zastrzeżeniem, że jeśli zaciągający nie spłaci zobowiązania, to poręczyciel stanie się właścicielem przewłaszczonego przedmiotu. W momencie uregulowania zadłużenia, przeniesienie własności traci moc.
  2. Dokonać zabezpieczenia rzeczowego w postaci hipoteki. Jest to możliwe na nieruchomości należącej do dłużnika lub osoby trzeciej.
  3. Zabezpieczenie z weksla. Żyrant podpisuje z pożyczkobiorcą weksel na poręczoną kwotę. Jeśli osoba zaciągająca zobowiązanie spłaci kredyt, weksel traci ważność.

Jak odzyskać dług? – roszczenia regresowe

Bez wcześniejszych zabezpieczeń, bardzo trudno odzyskać pieniądze z tytułu poręczenia. Jedyną drogą jest podanie nieuczciwego pożyczkobiorcy do sądu. Żyrant, jeśli spłacił poręczone zobowiązanie, może zażądać od głównego pożyczkobiorcy zwrotu pieniędzy na mocy roszczenia regresowego.

Warto zaznaczyć, że roszczenie regresowe mogą ulec przedawnieniu. W przypadku osób fizycznych termin to 10 lat, natomiast gdy roszczenia są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to 3 lata. Termin liczy się od spłacenia zobowiązania przez żyranta.

Sektor pozabankowy w większości przypadków udziela pożyczek bez poręczenia

Z oczywistych przyczyn niewiele osób godzi się na żyrowanie kredytu lub pożyczki. Instytucje pozabankowe, w porównaniu do banków udzielają pożyczek na stosunkowo niewysokie kwoty. W związku z czym, nie wymagają od swoich klientów dodatkowego poręczenia.

W przypadku udzielania pożyczki z żyrantem, instytucja pozabankowa sprawdza zdolność kredytową głównego pożyczkobiorcy i poręczyciela. Jeżeli gwarant nie posiada odpowiedniej punktacji w BIK, decyzja o udzieleniu tzw. finansowania zwrotnego będzie negatywna. W celach bezpieczeństwa środki finansowa przelewane są na konto żyranta. Następnie osoba poręczająca, przekazuje pieniądze głównemu dłużnikowi. Przykładem takiej pożyczki pozabankowej jest Rapida Money.


  1. Biuro Informacji Kredytowej, 2017