Zaciągnięte zobowiązania należy spłacać w terminie. Brak zwrotu pożyczki może wiązać się z przykrymi konsekwencjami. Sprawdź, jak wygląda proces windykacji i co może zająć komornik.

Nie wszyscy spłacają zobowiązania w terminie

W pierwszym kwartale 2017 roku kwota niespłaconych w terminie zobowiązań wyniosła prawie 24 miliardy złotych1. Najwięcej osób, które mają problem z uregulowaniem płatności mieszka w województwie śląskim (232 tysiące) oraz dolnośląskim (172 tysiące).
Konsekwencje związane z opóźnieniem spłaty pożyczki powinny być wyraźnie określone w umowie pożyczki. Firma udzielająca wsparcia finansowego jest zobowiązana do powiadomienia pożyczkobiorcy na piśmie o wszelkich możliwych konsekwencjach opóźnień w spłacie. Główne przyczyny zadłużenia Polaków to wydatki związane z remontem domu lub mieszkania.

Brak spłaty pożyczki? Na początek windykacja przedsądowa

Pożyczkodawcom zależy na polubownym załatwieniu sprawy. Dlatego w pierwszej kolejności do dłużnika wysyłane są upomnienia. Monity mogą przybrać formę rozmowy telefonicznej, SMSa, maila lub listu. Musisz mieć świadomość, że każde wezwanie do uregulowania należności jest płatne. Sprawą twojego zadłużenia będzie zajmował się wewnętrzny dział windykacji lub wynajęta do tego celu firma zewnętrzna.
Ważne – jeśli masz problem ze spłatą zobowiązania, możesz ubiegać się o przedłużenie terminu zwrotu udzielonej pomocy finansowej. Jest do dużo lepsze rozwiązanie, ponieważ odsetki od pożyczki mogą rosnąć w zastraszającym tempie. Chwilówkę powinieneś także zaciągać odpowiedzialnie, ponieważ pierwsza darmowa pożyczka może być początkiem problemów.
Przebieg procesu windykacyjnego rozpoczyna się od tzw. miękkiej windykacji. Chodzi tu o negocjację i próbę zawarcia porozumienia stron, których dotyczy problem. Jeśli nie przyniesie ona skutku i dłużnik dalej będzie uchylał się od spłaty zobowiązania, sprawa zostaje skierowana na drogę postępowania sądowego. Dzięki temu uzyskuje się tytuł egzekucyjny, który stanowi podstawę dla komornika do dalszego ubiegania się o zwrot długu.

Egzekucja sądowa. Co może zająć komornik?

Jednym ze skutków niespłacenia pożyczki w terminie może być egzekucja komornicza. Egzekutor ma dość szerokie uprawnienia. Należy mieć świadomość, że komornik działa w imieniu dłużnika i jego zadaniem jest odzyskanie należnego zobowiązania. W związku z tym ma prawo zająć na poczet długu część twojego wynagrodzenia, emerytury lub renty. Ile może zająć komornik?
Jeżeli jesteś zatrudniony na umowę o pracę, egzekutor może przejąć 50% twojej pensji. Jednak wyłącznie w sytuacji, gdy twój dochód netto jest dwukrotnie wyższy od najniższej krajowej (zarabiasz 4000 netto, komornik pobiera 2000 zł). Jeśli twoja wypłata nie spełnia powyższego warunku, to kwota zajęcia komorniczego zostanie wyrównana do płacy minimalnej (1460 zł). Przykładowo jeśli zarabiasz 2000 zł netto, to z tytułu egzekucji komornik pobierze jedynie 540 zł.
Gorzej sprawa wygląda, jeśli podstawą twojego zatrudniania jest umowa zlecenie. W takiej sytuacji komornik ma prawo przejąć nawet 100% wynagrodzenia. W przypadku rent i emerytur, kwota wolna od zajęcia komorniczego wynosi 75% minimalnej renty i emerytury2. Zatem jeśli najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi 1000 zł, to komornik będzie mógł pobrać jedynie 250 zł.

Ile może zabrać komornik z konta bankowego?

Od 8 września 2016 roku obowiązuje nowelizacja prawa bankowego. W przypadku egzekucji komorniczych została wprowadzona zmiana miesięcznej kwoty wolnej od zajęcia – do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W związku z tym komornik na koncie bankowym musi zostawić minimum 1500 zł (75% płacy minimalnej). Takie działania ma na celu zapewnienie dłużnikowi minimum egzystencjalnego. Jednak należy pamiętać, że interes osoby zadłużonej nie może być ważniejszy od roszczeń wierzyciela.

Inne formy egzekucji – spieniężenie ruchomości

Należy mieć świadomość, że oprócz konta bankowego i wynagrodzenia komornik może zająć składniki majątku dłużnika. Dlatego w celu oszacowania wartości przedmiotów, ma on prawo wejść do mieszkania osoby zadłużonej. Przedmioty ruchome, które mogą zostać podjęte egzekucji to: sprzęt AGD i RTV, pojazdy mechaniczne, komputery, wyposażenie domu (w tym meble).
Podczas procesu zajmowania wierzytelności przez komornika, egzekutorowi w wielu przypadkach towarzyszy policja. Jeśli dłużnik nie będzie chciał go wpuścić, policja będzie miała prawo wyważyć drzwi.

Licytacja komornicza – cena wywoławcza 75% wartości rynkowej

Po wycenie przedmiotów dochodzi do licytacji komorniczej. Cena wywoławcza przedmiotów idących pod młotek wynosi 75% wartości rynkowej. Jeśli nie zostaną sprzedane w trakcie pierwszej licytacji, zostanie przeprowadzona następna, gdzie cena wywoławcza wyniesie 50% wartości. Oczywiście otrzymana kwota zostanie potrącona o koszty komornicze.
Ważne – komornik ma prawo zająć przedmiot, który nie należy do dłużnika, jeśli uzna, iż ruchomość jest na co dzień użytkowana przez osobę zadłużoną. Jeśli więc korzystasz z samochodu ojca, egzekutor może przejąć pojazd na poczet długów. Przejmując daną rzecz ruchomą, komornik nie musi sprawdzać, kto jest właścicielem przedmiotu.

Czy komornik może zająć nieruchomość nienależącą do dłużnika?

Zgodnie z procedurą egzekucyjną komornik może zająć nieruchomość należącą do dłużnika. Jednak – jeśli osoba zadłużona nie posiada praw do niej, to nie ma podstawy do zajęcia. Przykładowo – jeśli twój syn jest zadłużony i nie jest współwłaścicielem, to egzekutor nie może zająć twojego mieszkania.
Sprawa wygląda nieco inaczej, jeśli zajmowana nieruchomość wchodzi w skład wspólnoty małżeńskiej. Zgodnie z prawem, mieszkanie, które jest elementem majątku wspólnego, może zostać zlicytowane, nawet jeśli tylko jeden z małżonków posiada długi.

Rodzina 500 plus – czy komornik ma prawo zająć świadczenie?

Ustawodawca tworząc projekt 500 plus zastrzegł, że świadczenie nie może podlegać egzekucji komorniczej. Jednak sprawa komplikowała się, gdy środki trafiały na rachunek bankowy zajęty przez komornika. W takiej sytuacji pieniądze w całości były przekazywane wierzycielowi.
W sierpniu 2016 roku weszły w życie przepisy, które umożliwiają tworzenie specjalnych subkont, do których komornicy nie mają dostępu. W tym celu w oddziale banku należy pokazać zaświadczenie o otrzymywaniu świadczenia. Co więcej, prowadzenie takiego subkonta jest zwolnione od opłat i prowizji. Reasumując – komornik nie ma prawa zająć ani złotówki z programu Rodzina 500 plus.

Czego nie może zająć komornik?

Czego nie wolno komornikowi? Egzekutor nie ma prawa zająć ruchomości, które stanowią podstawę do przeżycia. Zatem komornik nie może zająć takich przedmiotów jak: pościel, ubrania ( zarówno do użytku codziennego, jak i służącego do pracy zawodowej). Nie mogą również zostać zajęte zapasy żywności oraz opału.
Ograniczeniu podlegają także przedmioty niezbędne do nauki, dokumenty osobiste, odznaczenia i co ciekawe – przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych. Ponadto komornik nie może przejąć rzeczy, które stanowią dla dłużnika dużą wartość użytkową, ale ich cena rynkowa jest niska.

Upadłość konsumencka a postępowanie egzekucyjne

Nie wszyscy mają świadomość, że ogłoszenie upadłości konsumenckiej zwalnia z uregulowania wierzytelności. Decyzję o upadłości osoby fizycznej wydaje sąd. W momencie wydania przez sędziego wyroku, wszystkie postępowania egzekucyjne wszczęte przed ogłoszeniem upadłości ulegają zawieszeniu.
Jeśli wskutek postępowania upadłościowego tylko część długów zostanie spłacona, warto wiedzieć, że pozostała część podlega umorzeniu. Wyjątek – nie zostaną umorzone alimenty, odszkodowania za wywołane choroby, kary grzywny, itd.

Zmiany w prawie komorniczym

W styczniu 2017 roku sejm uchwalił zmiany w prawie, które wpłynęły na kompetencje komorników. Przede wszystkim została zwiększona kwota wolna od zajęć komorniczych. Na tym nie koniec, ponieważ Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nowelizacją ustawy o komornikach sądowych.
Nowe regulacje wprowadzą daleko idące zmiany w funkcjonowaniu komorników i asesorów komorniczych. Egzekutorzy będą objęci limitem przyjmowanych spraw (do 2,5 tysiąca rocznie, a w określonych przypadkach do 5 tysięcy). Co więcej, egzekutorzy nie będą mieli możliwości rejestrowania spraw dłużników, którzy mieszkają poza obszarem ich działania.

Zadłużonych w szczególności powinna zainteresować zmiana dotycząca egzekucji z ruchomości. Komornik będzie miał prawo zająć wyłącznie ten przedmiot, który stanowi własność dłużnika. Zakazane zostaną praktyki, gdzie egzekutor przejmował ruchomości pozostające we władaniu osoby zadłużonej.


  1. Kwota niespłaconych w terminie zobowiązań finansowych Polaków na koniec I kwartału 2017 r. wyniosła 23,6 mld zł danych ERIF Biura Informacji Gospodarczej S.A.
  2. Regulacje wchodzą w życie 1 lipca 2017 roku.