Ustawa o kredycie hipotecznym weszła w życie 22 lipca 2017 roku. Nowe prawo zwiększa ochronę kredytobiorców. W myśl nowych przepisów bank będzie miał 21 dni na podjęcie decyzji o udzieleniu kredytu hipotecznego. Z kolei konsument ma prawo zrezygnować z umowy kredytowej po 14 dniach od jej podpisania. Co ciekawe ustawodawca uregulował również kwestie związane z reklamowaniem tego typu produktów.

Polacy chętnie zaciągają kredyty na nieruchomości

Rynek nieruchomości ma się coraz lepiej. W pierwszym kwartale 2017 roku zostało kupionych 12 480 mieszkań. Dla porównania w całym 2012 roku nowego właściciela znalazło 17, 5 tys. Wszystko za sprawą niskich stóp procentowych. Lokaty inwestycyjne nie przynoszą zysku, przez co konsumenci zaczęli inwestować w nieruchomości. Wynajem mieszkania może przynieść kilkakrotnie wyższy przychód od lokat.
Według NBP wartość kredytów hipotecznych dla osób fizycznych wyniosła 404,5 mld zł. Polacy chętniej pożyczają w złotówkach – wartość kredytu w rodzimej walucie wzrosła o 3,97 mld złotych względem czerwca 2017 r. Natomiast wysokość kredytu w obcych walutach wzrosła o 380 mln zł.

Nowa ustawa o kredycie hipotecznym – większa ochrona konsumenta

W dniu 22 lipca 2017 roku weszła w życie nowa ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Regulacje zwiększają ochronę konsumentów. Uchwalone prawo ma poprawić konkurencyjność rynku wewnętrznego. Umowy kredytowe mają być spójne i uczciwe. Natomiast informacje na temat warunków i ryzyka kredytu zostaną dostarczane na każdym etapie wnioskowania.
Ustawa zakazuje tzw. sprzedaży wiązanej. Wcześniej banki w celu obniżenia oprocentowania lub prowizji oferowały klientom inne produkty (np. karta kredytowa). Od momentu wejścia w życie nowych przepisów instytucje finansowe będą mogły wymagać jedynie rachunku do spłaty. Nadal będzie możliwa tzw. sprzedaż łączona, tzw. cross selling.
Warto też zwrócić uwagę, że nowe przepisy regulują usługi pośredników. Agent powinien wskazać czy działa w imieniu jednej lub kilku instytucji finansowych. Co więcej ma obowiązek poinformować klienta o wysokości pobranej prowizji. Wszystkie niezbędne dane ujęte są w specjalnym formularzu informacyjnym.

Klient ma prawo zrezygnować z kredytu po 14 dniach od zawarcia umowy

Podobnie jak w pożyczkach, bank musi przedstawić reprezentatywny przykład kredytu hipotecznego i wskazać główne parametry zobowiązania. W związku z czym podczas rozmowy z przedstawicielem instytucji finansowej, kredytobiorca otrzyma specjalny formularz informacyjny. Dokument będzie zawierał m.in. stopę oprocentowania i RRSO. Jeśli bank przedstawi ofertę łączoną, to konsument otrzyma dwa formularze – dla kredytu i dodatkowego produktu.
W myśl nowych przepisów klient ma prawo zerwać umowę z kredytodawcą, po 14 dniach od jej zawarcia. Regulacja wymusi na bankach oferowanie jak najlepszych warunków, ponieważ w sytuacji gdy klient znajdzie lepszą propozycję będzie mógł zrezygnować z udzielonego kredytu bez żadnych konsekwencji.
Jeśli po podpisaniu umowy, bank zmieni ofertę na korzystniejszą, konsument również będzie miał prawo renegocjować warunki kredytu. Natomiast jeśli instytucja podniesie opłaty, to nowa cena nie będzie obowiązywać. Co więcej ustawa przyspieszy proces weryfikacyjny. Od złożenia wniosku kredytowego przez klienta, bank ma 21 dni na ustosunkowanie się i wydanie decyzji.

Wakacje kredytowe dla osób, które mają problem ze spłatą

Osoby, które z uzasadnionych powodów mają problem z uregulowaniem zobowiązania mogą spać spokojnie. Nowe przepisy nakładają na bank obowiązek zapewnienia restrukturyzacji zadłużenia. W związku z czym instytucja finansowa może zaproponować zmianę wysokości rat, wydłużenie okresu kredytowania lub czasowe zawieszenie spłaty.
W sytuacji gdy kredytobiorca spóźnia się ze spłatą rat, bank powinien wystosować wezwanie do zapłaty. Termin na uregulowanie zobowiązania w takiej sytuacji nie może być krótszy niż 14 dni. Co więcej wezwanie musi zawierać informację o możliwości restrukturyzacji zadłużenia

Wcześniejsza spłata kredytu bez konsekwencji

Do tej pory nie było odgórnych zasad regulujących wcześniejszą spłatę kredytu hipotecznego. W tej kwestii banki działały samodzielnie. Większość instytucji finansowych żądała opłat w sytuacji gdy klient decydował się spłacić większość lub całą wierzytelność przed umówionym terminem.
W myśl nowych przepisów, w przypadku kredytów ze zmiennym oprocentowaniem, banki nie mogą pobierać opłat po trzech latach spłacania zobowiązania. Jeśli klient zdecyduje się uregulować dług przed tym okresem, to opłata nie będzie mogła być wyższa, niż 3 proc spłaconej sumy.
Natomiast w przypadku kredytów ze sztywnym oprocentowaniem opłata za wcześniejsze uregulowanie długu będzie pobierana w całym okresie obowiązywania stałej stopy procentowej.

Wysokość RRSO w reklamie kredytu hipotecznego

Ustawodawca jasno sprecyzował, jakie informacje muszą znaleźć się w reklamie kredytu hipotecznego. Spoty muszą zawierać wysokość RRSO, całkowitą kwotę kredytu, całkowitą kwotę do spłaty i wpływ wahania kursu walutowego w przypadku kredytu w obcej walucie.
Ustawa zakazuje stosowania dwuznacznych stwierdzeń, które mogłyby prowadzić konsumenta w błąd. Czcionka powinna być czytelna. Natomiast czas wyświetlania informacji powinien być na tyle długi, aby odbiorca mógł się z nim swobodnie zapoznać.

Kredyt hipoteczny tylko w złotówkach

Regulacje mocno ograniczą zaciągnięcie kredytu w obcej walucie. O takie zobowiązania będą mogły starać się osoby, które otrzymują wynagrodzenie w innej walucie, niż złoty lub posiadają większość środków finansowych lub innych aktywów w zagranicznych środkach pieniężnych.
Wpływ na taki zapis miały kontrowersje związane z kredytami we frankach. W związku ze wzrostem ceny franka szwajcarskiego wielu kredytobiorców musi uregulować znacznie większą kwotę niż zakładało.

Pożyczka hipoteczna w instytucji pozabankowej

Kredyty hipoteczne mogą być udzielane tylko przez banki i SKOK – i. Firmy pożyczkowe nie oferują tego typu produktów.
Jednak nowe przepisy nie regulują kwestii pożyczek pod zastaw. W świetle obowiązujących przepisów pożyczka pod zastaw nie jest kredytem hipotecznym. Niektóre instytucje pozabankowe oferują chwilówki, gdzie zabezpieczeniem jest nieruchomość lub pojazd dłużnika, czy żyranta. W tego typu pożyczkach nie wymaga się określenia celu na jaki zaciąga się zobowiązanie.