Nowa lista dłużników w Polsce ma obejmować osoby, które zalegają z wierzytelnościami wobec państwa. Rejestr Należności Publicznoprawnych będzie instytucją publiczną. Z założenia powołanie do życia RNP ma usprawnić ściąganie zobowiązań. Próg umożliwiający wpisanie na listę dłużników ustalono na poziomie 5 tysięcy złotych.

Jakie bazy dłużników istnieją już w Polsce?

Obecnie listy dłużników w Polsce można sprawdzić w pięciu biurach informacji gospodarczej. Do waszej dyspozycji jest Krajowy Rejestr Długów – najstarsze biuro informacji gospodarczej w kraju. Bazy dłużników dostępne są również w BIG InfoMonitor, ERIF, Krajowej Informacji Długów Telekomunikacyjnych oraz Krajowym Biurze Informacji Gospodarczej. Każde biuro jest osobnym niezależnym podmiotem. Oznacza to, że dłużnik figurujący w jednym rejestrze wcale nie musi znaleźć się na liście pozostałych BIG-ów. Kompleksowe prześwietlenie potencjalnego kontrahenta wiąże się aktualnie z koniecznością sprawdzenia wszystkich list dłużników.

Jak sprawdzić, czy jestem na liście dłużników w Polsce?

Jeśli chcecie sprawdzić, czy figurujecie w rejestrze dłużników ERIF, możecie to zrobić bezpłatnie raz na pół roku. Podobnie rzecz ma się z KRD, BIG InfoMonitor i bazami innych biur. Informacje na swój temat pobierzecie na stronach internetowych odpowiednich podmiotów. Jeśli chcecie uzyskiwać raporty częściej niż raz na 6 miesięcy, musicie liczyć się z dodatkowymi opłatami, ponieważ BIG-i są instytucjami komercyjnymi. Firmy w ogóle nie mogą liczyć na bezpłatne raporty dotyczące np. potencjalnych kontrahentów. Pamiętać też należy, że żadne przedsiębiorstwo, niezależnie, czy jest to bank, czy firma pożyczkowa, nie otrzyma wglądu w dane na temat zadłużenia konsumenta, jeżeli nie wyraził on na to zgody.

Biuro Informacji Kredytowej

Poza biurami informacji gospodarczej funkcjonuje jeszcze jeden podmiot, gromadzący dane na temat dłużników. Tą instytucją jest Biuro informacji Kredytowej. Podobnie jak wszystkie biura informacji gospodarczej, BIK również jest podmiotem prywatnym. Przechowuje i udostępnia dane o historii kredytowej osób prywatnych i firm. Gromadzi informacje na temat 23 mln konsumentów indywidualnych i 785,5 tys. przedsiębiorstw. Stanowi rzetelne źródło informacji dla banków i finansowych instytucji pozabankowych. W BIK można znaleźć zarówno pozytywne, jak i negatywne dane na temat historii kredytowej. Podobnie jak w przypadku BIG-ów, również w BIK można uzyskać bezpłatny raport (tzw. Informację Ustawową) – oferta dotyczy klientów indywidualnych. Warto korzystać z tej możliwości, żeby móc zareagować w sytuacji kryzysowej. Pamiętajcie, że zdolność kredytową można poprawić na wiele różnych sposobów.

Jak sprawdzić dłużnika za darmo? Pomoże RNP

Ministerstwo Finansów w ramach tzw. pakietu wierzycielskiego planuje stworzenie nowej bazy dłużników. Będzie to Rejestr Należności Publicznoprawnych – pierwsza publiczna i całkowicie darmowa lista dłużników w Polsce. Ma rozpocząć działalność w styczniu 2018 roku. Podległa będzie Krajowej Administracji Państwowej.

Kto trafi do RNP?

  • osoby fizyczne i prawne, czyli zarówno zwykli obywatele, jak i firmy

Za jakie wierzytelności można będzie trafić do RNP?

  1. długi równe bądź przekraczające 5 tys. zł wraz z odsetkami
  2. wierzytelności względem Urzędu Skarbowego (np. nieopłacony podatek VAT),
  3. zaległe opłaty ZUS
  4. mandaty
  5. należności wobec samorządów terytorialnych
  6. opłaty za użytkowanie wieczyste
  7. inne należności publicznoprawne

Co ważne, wierzytelności umożliwiające wpis do nowej bazy dłużników będą musiały być stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Wpis do RNP zgłaszał będzie wierzyciel, co w tym wypadku oznacza przedstawiciela Skarbu Państwa. Zanim dłużnik zostanie umieszczony w bazie, musi mu zostać doręczone ostrzeżenie o takiej możliwości. Jeśli należność nie zostanie uregulowana w trakcie 30 dni od dostarczenia ostrzeżenia, wpis trafi do Rejestru Należności Publicznoprawnych.

Jak sprawdzić wpis w Rejestrze Danych Publicznoprawnych?

Firma, która będzie chciała zdobyć dane na temat potencjalnego kontrahenta, będzie musiała posiadać jego upoważnienie. Co ciekawe, wystarczy oświadczenie, że takie pełnomocnictwo się posiada. Ustawa nie przewiduje dodatkowej weryfikacji prawdziwości takiego oświadczenia. Będzie ono ważne przez 60 dni. Jednak ustawodawca przygotował pewne zabezpieczenie. W RNP będą przechowywane informacje na temat każdego podmiotu sprawdzającego konsumenta. Możliwość monitorowania, kto wyszukuje informacje na nasz temat, ma chronić przed ich nielegalnym wyłudzaniem. Nieuczciwe osoby mogą liczyć się z odpowiedzialnością karną za złożenie nieprawdziwego oświadczenia o uzyskaniu zgody dłużnika.

Lista dłużników RNP – jak usunąć wpis?

Rejestr długów osób fizycznych i prawnych, który wystartuje na początku 2018 roku, przewiduje możliwość złożenia sprzeciwu przez podmiot zagrożony wpisem w RNP. Taki sprzeciw będzie można złożyć również po wpisaniu nas do bazy. Jeśli sprzeciw zostanie uwzględniony, zostaniemy usunięci z listy. Stanie się tak również w momencie wygaśnięcia należności. Usunąć wpis będzie można również, jeśli wierzycielem nie będzie naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego. Także brak zawiadomienia o zagrożeniu wpisania do rejestru, skutkować ma skreśleniem takiego wpisu. Ostatni zapis umożliwiający aktualizację danych w Rejestrze Należności Publicznoprawnych mówi o skreśleniu wpisu, jeśli ustalony zostanie następca prawny w przypadku śmierci lub ustania bytu prawnego dłużnika.

100 zmian dla firm – jak reforma wpłynie na biura informacji gospodarczej?

100 zmian dla firm to program ministra Morawieckiego, który ma za zadanie ułatwić życie przedsiębiorcom. Pierwszym krokiem w tym kierunku jest ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności, czyli tzw. pakiet wierzycielski. To właśnie na mocy ustawy z 7 kwietnia 2017 roku ma powstać Rejestr Należności Publicznoprawnych. Pakiet wierzycielski wprowadza również zmiany w funkcjonowaniu biur informacji gospodarczej.

Po wejściu w życie wszystkich zapisów ustawy, biura będą zobowiązane do wymieniania się informacjami między sobą. W praktyce oznacza to, że umowa z jednym BIG-iem da dostęp do danych na temat dłużników z pozostałych 4 biur. W ten sposób przedsiębiorcy zaoszczędzą pieniądze i czas.

Jak pakiet wierzycielski wpłynie na życie przedsiębiorcy?

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności, jak sama nazwa wskazuje, ma ułatwić odzyskiwanie długów. W jaki sposób? Pakiet zakłada skrócenie formalnych etapów postępowania sądowego. Istotną zmianą jest też skrócenie czasu przewidującego wpisanie dłużnika na czarną listę BIG. Teraz takiego wpisu można dokonać po 60 dniach od terminu płatności, ustawa skraca ten czas do 30. Możliwość rozstrzygania spraw w postępowaniu grupowym poszerzona zostanie również o przedsiębiorców, a limit dla spraw procedowanych w trybie uproszczonym zostanie podwojony (do 20 tys. zł). Wszystkie te zmiany mają usprawnić ściągalność długów.