Z pierwszego projektu nowelizacji ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw, przedstawionego przez Ministerstwo Finansów 27 sierpnia 2013 roku, pozostało niewiele. Z najważniejszych zmian warto odnotować brak zapowiadanego rejestru firm pożyczkowych, wprowadzenie dwustopniowego limitu kosztów pozaodsetkowych oraz zdefiniowanie na nowo pojęcia kosztów pozaodsetkowych.

Obsługa domowa jako koszt pozaodsetkowych

Włączenie opłat wynikających z obsługi klienta w domu do kosztów pozaodsetkowych było momentem zwrotnym w tworzeniu pojektu ustawy. Niby poprawka wniesiona przez posła PO Jacka Brzezinę jest niewielka, ale mocno uderza w pożyczkodawców specjalizujących się w obsłudze domowej (w tym Providenta), którzy dotychczas mogli spać spokojnie. Zmiana dotyczy dosłownie jednego słowa – pierwotnie „pod limit wchodzą wszystkie koszty, jakie klient musi ponieść w związku z umową o kredyt”, obecnie „pod limit wchodzą wszystkie koszty, jakie klient ponosi w związku z umową o kredyt”.

Limit kosztów pozaodsetkowych

Aktualnie jedyne ograniczenie kosztów w przypadku pożyczek pozabankowych dotyczy wysokości odsetek – nie mogą one przekraczać czterokrotności stopy lombardowej NBP. Jeśli ustawa zostanie podpisana przez prezydenta, wówczas limitowane będą też koszty pozaodsetkowe. Nie będą one mogły przekroczyć 25 proc. kosztów podstawowych oraz 30 proc. wartości pożyczki w skali roku. Maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów pożyczki będzie wyliczana na podstawie wzoru:

MPKK – maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu,
K – całkowita kwota kredytu,
n – okres spłaty wyrażony w dniach,
R – liczba dni w roku.

Na przykład, przy 1000 zł firma pożyczkowa nie będzie mogła naliczyć opłat wyższych niż 275 zł.

Poza tym limit będzie obejmował wszelkie zobowiązania udzielone w ciągu 120 dni, co ma zniechęcić pożyczkodawców do rolowania pożyczek. Ograniczone zostaną również koszty windykacji – do sześciokrotności stopy lombardowej NBP.

Wymagania wobec pożyczkodawców

Nowe regulacje wprowadzą obowiązek posiadania przynajmniej 200 tys. zł kapitału przy rozpoczynaniu działalności (pieniądze nie mogą pochodzić z kredytów, pożyczek ratalnych, emisji obligacji itp.). Firma pożyczkowa będzie mogła funkcjonować jedynie jako spółka akcyjna lub spółka z o.o. Poza tym, członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej lub prokurentem instytucji pożyczkowej może być wyłącznie osoba, która nie była skazana za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub przestępstwo skarbowe. Dodatkowo, firma musi złożyć oświadczenie, że zamierza prowadzić działalność gospodarczą w zakresie udzielania kredytów konsumenckich jako instytucja pożyczkowa. Niespełnianie warunków nowej ustawy, czyli prowadzenie nielegalnej działalności będzie podlegało grzywnie rzędu do 500 tys. zł oraz karze pozbawienia wolności do 2 lat.