W związku z wprowadzeniem Rejestru Firm Pożyczkowych, chcieliśmy prosić Pana/Panią o odpowiedź na kilka pytań, aby przedstawić naszym czytelnikom ideę tej inicjatywy.
  1. Proszę zdradzić kulisy powstania Rejestru Firm Pożyczkowych?

Rejestr Firm Pożyczkowych został utworzony przez Związek Firm Pożyczkowych jako forma protestu przeciwko zaniechaniu powołania publicznego rejestru przedsiębiorców, prowadzących działalność pożyczkową. W pierwotnych założeniach do projektu ustawy, mającej uregulować branżę pożyczkową przewidywano utworzenie rejestru publicznego. Takie też było zalecenie Komitetu Stabilności Finansowej, który uznał, że taki rejestr przyczyni się do poprawy transparentności branży pożyczkowej, a co za tym idzie – bezpieczeństwa konsumentów. Koncepcja powołania publicznego rejestru znalazła szerokie poparcie, zwłaszcza wśród legalnie i transparentnie działających firm pożyczkowych. Niestety, tuż przed zakończeniem prac nad założeniami do projektu ustawy, mającej regulować branżę pożyczkową – zapis o powołaniu rejestru zniknął.

        Związek Firm Pożyczkowych popierał od początku powołanie publicznego rejestru, dlatego też w momencie, gdy okazało się, że taki rejestr nie powstanie, podjęliśmy decyzję o utworzeniu własnego rejestru – branżowego. Pierwotnie – w założeniach ministerialnych – rejestr miał służyć do weryfikacji firm pożyczkowych w kontekście spełniania wymogów formalnych (np. kapitał zakładowy, wymóg niekaralności, etc.). Mając jednak na uwadze fakt, że jako organizacja branżowa nie mamy uprawnień do prowadzenia nadzoru nad firmami niezrzeszonymi w naszym Związku – postanowiliśmy przyjąć otwartą formułę współpracy ze wszystkimi firmami pożyczkowymi w Polsce.

        Prace nad Rejestrem trwają od lipca 2014 r., właściwie do dnia dzisiejszego. Pierwszym etapem tworzenia Rejestru był przegląd rynku, w celu identyfikacji firm pożyczkowych. Następnie sprawdzaliśmy, czy firmy zidentyfikowane jako pożyczkowe faktycznie udzielają pożyczek. To podstawowe kryterium wpisu do Rejestru i z tego względu nie znajdą nim Państwo takich firm jak znana ostatnio z mediów firma z Gdańska, której właściciele znaleźli się w areszcie. W Rejestrze nie znajdą również Państwo firm wpisanych na listę ostrzeżeń KNF. W przypadku większości firm wpisanych do Rejestru nie mieliśmy wątpliwości, iż są to podmioty faktycznie prowadzące działalność pożyczkową. Zdarzały się jednak przypadki, że mając wątpliwości kontaktowaliśmy się z daną firmą pożyczkową w celu jej weryfikacji. Obecnie natomiast zajmujemy się weryfikacją napływających wniosków o wpis do Rejestru, gdyż zgłasza się do nas coraz więcej firm działających lokalnie.

  1. Jakie kryteria muszą spełnić firmy pożyczkowe, aby się znaleźć w rejestrze?

        Podstawowym kryterium jest prowadzenie działalności pożyczkowej. W tym celu weryfikujemy dane w KRS – o czym dalej, a w przypadku dalszych wątpliwości – wzór umowy. Jak już wspomniałem, weryfikujemy dane wyłącznie w KRS, nieuwzględniając wpisów w CEiDG.  Dziś – co prawda – można prowadzić działalność pożyczkową w formie dowolnej, zarówno spółki kapitałowej, osobowej, cywilnej lub nawet jako jednoosobowa działalność gospodarcza. W tym stanie rzeczy upatrujemy jednak wielu patologii, bowiem za firmę pożyczkową uważana jest zarówno spółka, angażująca kapitał w wysokości kilkudziesięciu milionów złotych i zatrudniająca setki współpracowników, jak i mikroprzedsiębiorca, działający samodzielnie i angażujący kilka tysięcy złotych, lub co gorsze – działający bez kapitału, jedynie w celu wyłudzenia pieniędzy od konsumentów. Profesjonalizacja podmiotów, wykonujących działalność pożyczkową jest koniecznością, dlatego też – wychodząc naprzeciw propozycjom Ministerstwa Finansów – w Rejestrze ujęte są jedynie przedsiębiorcy wpisani do KRS. 

  1. Obecnie w RFP znajduje się niespełna 100 firm, ile podmiotów docelowo będzie on liczył?

        Myślę, że liczba firm, wpisanych do Rejestru nie powinna ulec dużej zmianie, choć cały czas otrzymujemy zgłoszenia a liczba firm wpisanych do Rejestru stopniowo rośnie. Dla nas najważniejszym parametrem jest pokrycie rynku, bowiem Rejestr jest narzędziem dla konsumentów. Im większe zatem pokrycie rynku, tym większe prawdopodobieństwo, że konsument uniknie przykrych konsekwencji, związanych z korzystaniem z usług przedsiębiorców, działających nie do końca jawnie. Według danych, które zgromadziliśmy, obecnie w Rejestrze ujęte są firmy pożyczkowe, których oferta pokrywa ponad 95 % rynku, dlatego też przed skorzystaniem z oferty pożyczkodawcy, warto sprawdzić, czy figuruje on w RFP.

  1. Czy jest to ostateczna forma rejestru czy będzie on ewoluował?

        Rejestr cały czas ewoluuje. Oprócz jego uzupełniania względem podmiotowym, planujemy również maksymalizować jego funkcjonalność. Dla konsumentów będzie to przede wszystkim System Bezpieczny Dowód oraz Program Ochrony Konsumenta. Firmy pożyczkowe mogą z kolei liczyć na wsparcie operatora Rejestru, czyli Związku Firm Pożyczkowych. Tu warto wspomnieć choćby o branżowym kwartalniku pt. Promeritum, który będzie dystrybuowany bezpłatnie m.in. wśród firm pożyczkowych, ujętych w Rejestrze. Myślę, że zawarte w nim informacje, opinie oraz prognozy okażą się przydatne dla wielu przedsiębiorców pożyczkowych. Z drugiej strony, liczymy na chęć współpracy firm ujętych w Rejestrze przy prowadzeniu badań branżowych, dzięki którym możliwe będzie rzetelne przedstawienie pełnej informacji i kompleksowych danych o branży pożyczkowej. Do tej pory bowiem wszelkie badania branży obejmowały wyłącznie jej wycinek.

  1. Jakie plany na 2015 rok ma ZFP? Jakie inicjatywy będą podejmowane?

W ty roku chcemy skupić się na działalności wizerunkowej i reputacyjnej dla sektora. Będziemy pracować nad kompleksowym programem CSR, który będą mogli wdrożyć członkowie w ramach swoich działalności. Chcemy odkłamać mity jakie narosły wokół branży i zneutralizować negatywny PR, który niesłusznie kreowany jest w mediach. Naszym zdaniem największym zagrożeniem dla dalszej działalności branży pozabankowego kredytu konsumenckiego w Polsce, jest założenie, że marginalne patologiczne incydenty są standardem. To nieprawda. W naszym Związku skupieni są przedsiębiorcy, którzy działają w pełni legalnie, z poszanowaniem wysokich standardów etycznych i cieszą się wysokim poziomem zaufania wśród swoich klientów.

  1. Jakie ZFP ma prognozy dla branży pożyczek pozabankowych? Jaki jest docelowy udział pożyczek niebankowych w ogólnym wolumenie zobowiązań Polaków?

Internetowy sektor pozabankowych będzie rozwijał się nadal tak dynamicznie jak dotychczas, ponieważ reprezentuje wszystko co najlepsze w nowej gospodarce: innowacyjność, dostępność, jasne i uczciwe zasady korzystania  oraz szybkość świadczenia usług. Rynek będzie specjalizował się w maksymalnym wykorzystaniu kanału internetowego, a dzięki rosnącej konkurencji pożyczki będą coraz tańsze. Oczywiście prawdopodobnie nigdy nie będą tak tanie jak w bankach, ze względu na uprawnienia banków do zbierania depozytów, ale na pewno na stałe wpiszą się krajobraz rynku finansowego.

 

Dziękujemy bardzo za rozmowę i życzymy wytrwałości we wprowadzaniu standardów na rynku pożyczkowym.