Jak pożyczają Polacy – wyniki badania IMAS International

Ponad 75 proc. Polaków w wieku 18-64 lat przynajmniej raz w życiu brało kredyt lub pożyczkę – tak wskazują wyniki badania „Dlaczego Polacy się zadłużają”, przeprowadzonego w listopadzie 2018 r. przez IMAS International na zlecenie Krajowego Rejestru Długów. Wbrew pozorom najczęściej pożyczamy niewielkie kwoty na realizację bieżących wydatków i zachcianek. Co trzeci Polak posiada zadłużenie na karcie kredytowej, a co czwarta osoba korzystała z pożyczki ratalnej na zakup sprzętu AGD i RTV.

Aż 75 proc. respondentów posiada zobowiązanie w postaci kredytu konsumpcyjnego, samochodowego lub hipotecznego w banku. Co piąta osoba spłaca zakupy na raty, a 13 proc. zdecydowało się zaciągnąć zobowiązanie w firmie pożyczkowej (głównie osoby mające problem ze spłatą aktywnych zobowiązań). Jakie mamy podejście do pożyczania? Dla 42 proc. ankietowanych finansowanie wydatków przy pomocy kredytów jest całkowicie naturalne. Innego zdania jest 37 proc. respondentów, którzy zamiast zadłużania się preferują oszczędzanie na konkretny cel. Tylko 20 proc. wszystkich badanych uważa kredyty za rozwiązanie niebezpieczne i prowadzące do długoterminowych problemów finansowych.

Wbrew pozorom najczęściej pożyczamy niewielkie kwoty na realizację bieżących wydatków i zachcianek. Jak podkreśla 15 proc. badanych, kredyty pozwalają od razu cieszyć się zakupami, a oszczędzanie odbiera przyjemność z nabywania nowych rzeczy. Oczywiście jednym z powodów pożyczania jest szeroka dostępność produktów finansowych, minimum formalności przy wnioskowaniu o pieniądze i niemal natychmiastowy przelew gotówki na nasze konto. Kolejną przyczyną impulsywnego pożyczania jest brak oszczędności. Z badania Barometr Providenta 2018 wynika, że aż 40 proc. Polaków ma problem z zaoszczędzeniem nawet niewielkiej kwoty pieniędzy.

Na co i w jakim wieku pożyczamy pieniądze?

W instytucjach bankowych zadłuża się 3/4 badanych, 20 proc. z nich korzysta z zakupów na raty. Dlaczego pożyczamy? Dla 44 proc. osób kredyty są sposobem na natychmiastowy zakup dóbr, na które ich nie stać; 27 proc. z nas pożyczką finansuje nieprzewidziane wydatki, a 29 proc. osób kredyt traktuje jako doraźną pomoc w chwilowych problemach finansowych. Polacy najczęściej pożyczają na cele konsumpcyjne. W czołówce pojawił się zakup sprzętu AGD i RTV, remont w domu oraz kupno samochodu.

Z badań firmy Szybka Gotówka wynika, że dodatkowy zastrzyk gotówki wykorzystujemy na leczenie, wypoczynek i podróże, spłatę innego kredytu, opłacenie dodatkowych rachunków czy sfinansowanie wyprawki szkolnej dziecka lub jego zajęć dodatkowych. Największą grupę klientów firmy pożyczkowej stanowią jednak osoby stanu wolnego. Aż 56,9 proc. pożyczkobiorców to kobiety. Odsetek mężczyzn wynosi 43,1 proc. Zdecydowana większość pożyczkobiorców pochodzi z województwa mazowieckiego, śląskiego dolnośląskiego i małopolskiego.

Serwis podjął się także analizy grup wiekowych, które najczęściej sięgają po pożyczki pozabankowe. Wyniki badania wskazują, że najczęściej pożyczają osoby w wieku 25-44 lata. Osoby najmłodsze i najstarsze o wiele rzadziej korzystają z zewnętrznych metod finansowania.

Wiek pożyczkobiorców% pożyczających
Osoby w wieku
18-24 lata
8 proc.
Osoby w wieku
25-34 lata
39 proc.
Osoby w wieku
35-44 lata
35 proc.
Osoby w wieku
45-54 lata
10 proc.
Osoby w wieku
55-64 lata
5 proc.
Osoby w wieku
65+
3 proc.

Pożyczamy coraz więcej ale czy potrafimy spłacać długi na czas?

Badanie IMAS International pokazało także sposób, w jaki podejmujemy decyzję o pożyczaniu pieniędzy. Tylko 25 proc. z nas jeszcze przed podpisaniem umowy dokładnie kalkuluje czy będzie w stanie terminowo uregulować dług. Niestety, coraz więcej Polaków żyje na kredyt. Co trzecia badana osoba pożycza na niezbędne wydatki bez myślenia o swoich możliwościach finansowych i konsekwencjach opóźnień w spłacie, a aż 30 proc. z nas decyduje się na wzięcie pożyczki wyłącznie dlatego, że mamy ochotę kupić daną rzecz.

KRD zwraca uwagę, że 36 procent Polaków, którzy mają zaległości finansowe, stara się przełożyć ich spłatę na późniejszy termin, inni korzystają ze zgromadzonych oszczędności lub sprzedają posiadane dobra. Brak znajomości zasad odpowiedzialnego pożyczania to nie jedyny problem. Jak przekonuje Prezes Krajowego Rejestru Długów Adam Łącki, aż 9 proc. badanych mówi wprost, że wiedziało, iż będzie miało problem ze spłatą, ale planowało rozłożyć ją na dłuższy czas, natomiast 3 procent osób zaciąga różne zobowiązania i reguluje je wtedy, kiedy im pasuje. Ponadto aż 4 proc. wszystkich zadłużonych celowo nie spłaca długu i czeka na ostateczne wezwanie do zapłaty, a 1 proc. otwarcie przyznaje, że w ogóle nie zamierza spłacać długów.